Maagdenhuis bezet '69 - Foto's Paul van Riel
13 mei 2009 t/m 7 feb 2010
Van Riel, toen 20 jaar oud, woonde vlak bij het Spui. Zijn nooit eerder gepubliceerde foto's van de bezetting geven een beeld van het eindeloze vergaderen binnen en de politiedreiging buiten het Maagdenhuis. Naast een selectie van Van Riels foto's zijn de radiozender 'De Vrije Maagd', fragmenten uit de Maagdenhuisfilm en stencils en affiches van de bezetters te zien.
Op 16 mei 1969 bezetten honderden studenten het Maagdenhuis, het administratieve centrum van de Universiteit van Amsterdam op het Spui. Ze eisten medebeslissingsrecht en openbaarmaking van universitaire beleidsstukken. In mei is het 40 jaar geleden dat het Maagdenhuis voor de eerste keer bezet werd.
Eind jaren ‘60 kwamen overal ter wereld studenten in opstand tegen de autoriteiten. Met de Provobeweging liep Amsterdam in 1965/66 voorop in het jongerenprotest. Toen in 1968 in vele steden de vlam in de pan sloeg, bleef het in Nederland relatief rustig, maar begin mei 1969 bezetten studenten de Hogeschool in Tilburg. De Amsterdammers konden nu niet achterblijven: nadat de Lutherse Kerk aan het Spui (de Aula) al dagenlang bezet was, wisten ze op 16 mei het Maagdenhuis binnen te dringen. De volgende ochtend legde de politie een kordon om het gebouw. De studenten maakten van een ladder een luchtbrug naar de Aula. Daarover werden voedsel en nieuwe bezetters aangevoerd.
Regelmatig was het onrustig op het Spui. Dinsdag 20 mei haalde de politie met behulp van een waterkanon en traangasgranaten de luchtbrug neer. Onderhandelingen tussen bezetters, het college van bestuur en de burgemeester leidden tot niets. Die nacht besloot men de bezetting op te geven en de politie haalde op 21 mei 660 bezetters uit het gebouw.
De studentenbezettingen droegen bij aan de democratisering van de universiteit in de jaren zeventig.
Voor veel studenten was de bezetting een eerste kennismaking met acties en discussies over inhoud en vorm van onderwijs. Ze zullen, misschien met weemoed, hun naam terugzoeken op de ‘lijst met gearresteerden' uit het Maagdenhuisarchief (collectie IISG) die in kopie in het museum aan de muur hangt.